Технологиялар мен инновациялар

Алматылық команда қазақша сұхбатты мәтінге айналдыратын сервис іске қосты

Журналист жазбаны жүктейді — бірнеше минуттан кейін уақыт белгілері бар мәтін алады. Сервис орысша сөздер араласқан қазақ тілін де түсінеді.

Сіз үшін: Сұхбатты мәтінге түсіруге сағаттар емес, минуттар кетеді — уақыт сұрақ пен фактіні тексеруге қалады.

Алматылық команда қазақша сұхбатты мәтінге айналдыратын сервис іске қосты

Сұхбат — журналистиканың негізі. Бірақ оның жалықтыратын жағы да бар: жазбаны мәтінге түсіру. Бір сағаттық әңгімені қайта-қайта тыңдап, тоқтатып, артқа айналдырып, теріп отыру керек. Қолмен бұған үш-төрт сағат кетеді. Бір материал үшін бұл — жұмыс күнінің жартысы.

Алматылық команда осы жұмысты бірнеше минутқа қысқартуды ұсынады. Журналист жазбаны сервиске жүктейді де, уақыт белгілері бар мәтін жобасын алады. Уақыт белгісі — аудиодағы керек сөзді тез табуға көмектесетін белгі. Мысалы, мәтінде 00:14:32 деп тұрса, дәйексөзді жазбаның дәл сол жерінен тыңдайсыз.

Сервис қалай жұмыс істейді

Тәртібі қарапайым:

  1. Сұхбаттың аудио не бейне жазбасын жүктейсіз.
  2. Сөйлеуді тану моделі дыбысты мәтінге айналдырады.
  3. Бірнеше минуттан кейін уақыт белгілері бар жобаны аласыз.
  4. Сервис сөзге сенімсіз жерлерді белгілеп береді — оларды бірінші тексерген жөн.

Ішінде нейрожелі жұмыс істейді. Ол көп жазбаны мәтінімен бірге тыңдап, дыбысты сөзбен сәйкестендіруді үйренген. Модель жазбаны қысқа бөліктерге бөліп, ең ықтимал сөзді таңдайды және мағынаға қарайды. Әңгіме сайлау туралы болса, «әкімдік» сөзі оған дыбысы ұқсас басқа сөзден ықтималырақ болады.

Соңғы тармақтың маңызы зор. Кез келген тану жүйесі қателеседі: шу болса, адам тез сөйлесе, есімдер мен сирек терминдер кездессе. Күмәнді жерлер белгіленіп тұрса, бүкіл мәтінді құлаққаппен қайта тыңдаудың қажеті жоқ. Белгілерді аралап шықсаңыз жетеді.

Қазақ тілі неге қиын

Танымал тану жүйелерінің көбі негізінен ағылшын және басқа ірі тілдерде оқыған. Олардың деректерінде қазақ тілі аз. Ал Қазақстандағы тірі сөйлеу сирек «таза» болады. Бір сөйлемнің ішінде адам қазақшадан орысшаға өтіп, қайта оралуы мүмкін. Бұл — әдеттегі аралас сөйлеу.

Команда бұл мәселені қосымша оқыту арқылы шешті. Модель радио мен подкаст жазбаларында қосымша оқытылды. Яғни ол дикторлық оқуда емес, адамдардың шын сөйлеуінде үйренді. Сондықтан орысша сөздер араласқан қазақ тілін түсінеді және сөйлеуші тілді ауыстырғанда шатаспайды.

Бұл өңірлер үшін әсіресе маңызды. Ауылдағы әкіммен, фермермен не мұғаліммен сұхбатта адамдар әдетте үйреншікті сөйлейді: қазақша бастап, термин не мекеме атауын орысша айтады. Әмбебап сервис мұндай жерде сөзді бұрмалайды не мүлде түсіріп тастайды. Жергілікті сөйлеуде үйренген модель бұл үзілістерді жақсырақ ұстайды, сондықтан түзетуге кететін уақыт азаяды.

Кімге және қандай шартпен

Алғашқы айларда сервис журналистика студенттері мен өңірлік редакциялар үшін тегін. Бұл орынды таңдау. Студенттердің оқу сұхбаттары көп, уақыты аз. Өңірлік редакцияларда адам аз: бір тілші әрі түсіреді, әрі жазады, әрі монтаждайды.

Команданың да өз пайдасы бар. Ол пайдаланушылардың түзетулерін жинайды. Қате танылған сөзді түзеткенде, сол түзету тануды жақсартуға көмектеседі. Сервиспен жұмыс істейтін адам көбейген сайын, ол дәлірек бола түседі — әсіресе есімдерде, жер атауларында және жергілікті сөздерде.

Артықшылықтары мен шектеулері

Сервис не береді:

  • уақыт үнемі: бірнеше сағаттың орнына жобаға бірнеше минут, қалғаны — тексеруге;
  • дәйексөзді тез табуға көмектесетін уақыт белгілері;
  • қазақ-орыс аралас сөйлеуін түсіну.

Неге назар аудару керек:

  • жоба — дайын мәтін емес. Дәйексөздерді, есімдер мен сандарды бәрібір жазбамен салыстыру керек;
  • сапа жазбаға байланысты: шу, жаңғырық, бір-бірінің сөзін бөлу дәлдікті төмендетеді;
  • сұхбатта жеке мәліметтер жиі болады. Жазбаны жүктемес бұрын ойланыңыз: сұхбаттасыңыз келісті ме, әңгімеде бөгде адамға берілмейтін нәрсе жоқ па.

Тексеруге бір сағат кетсе де, бұл қолмен үш-төрт сағат терумен салыстырғанда әлдеқайда жылдам.

Бұл сізге не береді және қазір не істеуге болады

Журналистика студенті, блогер не редакция қызметкері болсаңыз, мұндай құрал уақытты басқаша бөлуге мүмкіндік береді. Механикалық жұмыс азаяды. Сұрақ дайындауға, мәтін құрылымына және фактілерді тексеруге уақыт көбейеді. Пайдалы бастау үшін:

  1. Таза жазыңыз. Диктофонды сұхбаттасқа жақын қойыңыз, тыныш жер таңдаңыз, бір мезгілде сөйлемеңіз.
  2. Қысқа үзіндіден бастаңыз. Бірнеше минут жүктеп, сервис сіздің сөйлеуіңізбен және тақырыбыңызбен қалай жұмыс істейтінін көріңіз.
  3. Белгілер бойынша тексеріңіз. Алдымен сервис сенімсіз сөздерді, содан кейін барлық тура дәйексөздерді қараңыз.
  4. Қателерді сервистің өзінде түзетіңіз, тек өз файлыңызда емес. Солай модельдің үйренуіне көмектесесіз.
  5. Келісім сұраңыз. Сұхбаттасыңыздан жазуға және өңдеуге рұқсат алыңыз.

Мәтінге түсіру енді жақсы сұхбат үшін жаза болмайды. Бірақ материалдағы әр сөз үшін жауапкершілік бәрібір журналистің мойнында.

Жарнама Жарнамаңызға арналған орынБасты беттегі, мақалалар мен айдарлардағы баннер. Форматтар мен бағалар — «Сайттағы жарнама» бетінде.

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ — бірінші болып жазыңыз.