EdTech-стартаптың негізін қалаушы алғашқы жыл туралы: «Өнімді үш рет өзгерттік»
Репетиторларға арналған қосымшадан мектептерге үй тапсырмасы сервисі өсіп шықты. Негізін қалаушы алғашқы жылы команда өзіне кім және не үшін төлейтінін қалай іздегенін айтады.
Сіз үшін: Өнім жасамас бұрын оны кім пайдаланатынын ғана емес, кім ақша төлейтінін біліңіз — бұл айларды үнемдейді.

Көп стартап бір қателік жасайды: өнімді жақсы көретін адамдар бар болса, бизнес те бар деп ойлайды. Бір EdTech-стартаптың негізін қалаушы алғашқы жылы бұл екеуі бір нәрсе емес екенін түсінді. Команда өнімді үш рет өзгертті.
Репетиторларға арналған қарапайым қосымша соңында мектептерге үй тапсырмасын беретін сервиске айналды. Төменде әр нұсқа неге жұмыс істемегенін және үшіншісі неге өзін ақтағанын айтамыз.
Бірінші нұсқа: репетиторларға кесте
Алғашқы нұсқа репетиторларға кесте жүргізуге көмектесті. Идея қисынды көрінді. Репетитордың оқушысы көп, сабақ уақыты жиі ауысады, шатасу оңай.
Қосымшаны шынымен пайдаланды. Бірақ ақша төлегісі келмеді. Себебі қарапайым: телефондағы кесте де жаман жұмыс істеген жоқ. Адамда тегін және үйреншікті шешім бар болса, жаңа өнімге төлеу үшін ол әлдеқайда жақсы болуы керек. «Сәл ыңғайлырақ» деген жеткіліксіз.
Мұндағы сабақ: пайдаланушы саны — әлі табыс емес. Адамдар тегін нәрсені қуана пайдаланады. Ал төлем — мүлде басқа шешім.
Екінші нұсқа: ата-аналарға есеп
Екінші нұсқаны команда ата-аналарға, үлгерім туралы есептерге арнады. Ата-ана баласының қалай оқып жатқанын білгісі келеді. Сондықтан бұл бағыт сенімдірек көрінді.
Ата-аналар есептерді оқыды. Бірақ олар да төлемеді. Ақпарат қызық болды, алайда ол күнделікті мәселені шешпеді. Оқу — бір нәрсе, ақшаны шығару — басқа нәрсе.
Осы кезде команда маңызды белгіні байқады. Өнімді мақтайтындар көп болды, бірақ әмиянын ашатындар болмады.
Үшінші нұсқа: мұғалімдер мен мектептер
Көмек күтпеген жақтан келді. Мұғалімдер үй тапсырмасын беріп, тексеретін құрал сұрады. Бұл олардың нақты әрі күнделікті ауыртпалығы еді. Мұғалім дәптерді жинап, тексеріп, бағасын қойып, қайтарады. Бұған күн сайын көп уақыт кетеді.
Команда мектептерге арналған үшінші нұсқаны жасады. Ол жарты жылда өзін ақтады. Неге осы нұсқа сәтті болды?
- Мәселе нақты және жиі қайталанады.
- Өнім уақытты үнемдейді, ал уақытты санауға болады.
- Шешімді жеке адам емес, мекеме қабылдайды, ал мекеменің бюджеті бар.
Ескерте кететін жайт: мектепке сату репетиторға сатудан ұзағырақ болуы мүмкін. Келісу мен рәсімдеуге уақыт кетеді. Бірақ бір келісім бірден көп пайдаланушы әкеледі.
Үш нұсқаны қатар қойсақ
Үш нұсқаны салыстырғанда, айырмашылық анық көрінеді:
- Репетиторлар өнімді пайдаланды, бірақ оның тегін баламасы болды.
- Ата-аналар есептерді оқыды, бірақ олар үшін бұл шұғыл мәселе емес еді.
- Мұғалімдер нақты құрал сұрады, ал мектеп оған төлей алды.
Яғни әр нұсқада пайдаланушы болды. Бірақ тек үшіншісінде пайдаланушының ауыртпалығы мен төлеушінің ақшасы бір жерде тоғысты. Команда осы нүктені табу үшін бір жыл жұмсады. Бұл ұзақ көрінуі мүмкін. Алайда қате бағытта бірнеше жыл жүргеннен әлдеқайда тиімді.
Басты сабақ: төлейтіндермен сөйлесіңіз
Негізін қалаушы бір жылдың тәжірибесін бір сөйлемге сыйғызады: мақтайтындармен емес, төлейтіндермен сөйлесіңіз.
Мақтау жағымды, бірақ ол алдайды. Адам сізді ренжіткісі келмейді, сондықтан «керемет идея» дейді. Ал ақша төлеу — шынайы сигнал. Төлеуге дайын адамнан мына сұрақтарды сұраған пайдалы:
- Бұл мәселені қазір қалай шешіп жүрсіз?
- Оған қанша уақыт немесе ақша жұмсайсыз?
- Соңғы рет бұл мәселе қашан ашуыңызды келтірді?
- Шешім табылса, оны кім сатып алу туралы шешеді?
Бұл сұрақтар болашақ туралы қиялды емес, бүгінгі шынайы әрекетті көрсетеді.
Бұл сізге не береді және бүгін не істеуге болады
Қазақстанда білім беру саласында стартаптар көп. Студенттер, мұғалімдер, бағдарламашылар өз идеяларын іске асырғысы келеді. Бұл оқиға оларға көп уақытты үнемдеуге көмектеседі.
Бүгін жасауға болатын қадамдар:
- Төлейтін адамды анықтаңыз. Пайдаланушы мен сатып алушы әрдайым бір адам емес. Мектеп өнімінде оқушы пайдаланады, ал мектеп төлейді.
- Қазіргі тегін шешіммен салыстырыңыз. Сіздің өнім телефондағы кестеден, чаттан, дәптерден қаншалықты жақсы?
- Ерте ақша сұраңыз. Тіпті шағын төлем де мақтаудан көп нәрсе айтады.
- Өнімді өзгертуден қорықпаңыз. Үш нұсқа — сәтсіздік емес, іздеу жолы.
Сұхбатқа дайындалуға чат-бот көмектеседі. Мына промтты көшіріп, өз деректеріңізді қойыңыз:
Мен [кімге] арналған [өнім] жасап жатырмын. Әлеуетті клиентпен сұхбатқа 8 сұрақ құрастыр. Сұрақтар ол бұл мәселені қазір қалай шешетінін, оған қанша уақыт пен ақша жұмсайтынын және сатып алу туралы шешімді кім қабылдайтынын анықтасын. Жетекші сұрақтар болмасын.
Сұрақтарды өз жағдайыңызға бейімдеңіз және жауаптарды мұқият жазып отырыңыз.




Пікірлер
Пікір қалдыру үшін кіріңізӘзірге пікір жоқ — бірінші болып жазыңыз.