Жаңалықтар

Университеттер оқуда жасанды интеллект қолдану ережесін жазып жатыр

Тыйым салудың орнына университеттердің көбі бір талап қояды: нейрожелі қай жерде көмектескенін адал көрсету.

Сіз үшін: Курстық жұмыс алдында оқу орныңыздың ережесін қарап, жасанды интеллект көмектескен жерді белгілеңіз.

Университеттер оқуда жасанды интеллект қолдану ережесін жазып жатыр

Бір жыл бұрын көп оқытушы нейрожелілерге жай ғана тыйым салып, жұмыстарды детекторлармен тексеретін. Детекторлар жиі қателесетін, ал студенттер чат-ассистенттерді бәрібір қолданатын. Тыйым нәтиже бермеді: көмек жасырын жалғаса берді, ал өз бетімен жазған студенттер күдікке ілікті.

Енді жоғары оқу орындары, соның ішінде бірнеше қазақстандық университет, түсінікті ережелерге көшіп жатыр. «Студент жасанды интеллектті қолданды ма» деген сұрақтың орнына басқа сұрақ қойылады: «қалай қолданды және бұл туралы адал айтты ма». Төменде әдетте не рұқсат етілетінін, неге тыйым салынатынын және бір-екі жол жазбағаныңыз үшін сынақтан қалай құлап қалмауға болатынын талдаймыз.

Тыйым неге жұмыс істемеді

Жасанды интеллект жазған мәтінді анықтайтын детектор адамның ойын оқымайды. Ол статистикалық белгілерді іздейді: тым тегіс сөйлемдер, болжауға оңай сөз таңдауы. Бірақ тірі адамдар да осылай жазады. Әсіресе ана тілінде жазбайтын немесе үлгіні мұқият ұстанатын студенттер. Нәтижесінде детекторлар жиі қателесті: адал студенттерді ұстап, чат-бот жауабын сәл өзгерткендерді өткізіп жіберді.

Екінші себеп одан да қарапайым. Чат-ассистент әр телефонда бар, студенттер оны бәрібір қолданды. Тексеру мүмкін емес ереже ереже болудан қалады. Сондықтан оқытушылар бұзушыны іздеуден келісімге көшті: көмек мына жерде қалыпты, ал алдау мына жерден басталады.

Әдетте не рұқсат етіледі

Тізім әр университетте әртүрлі, бірақ көбіне мынадай болып келеді:

  • күрделі тақырыпты түсіндіріп беру — формуланы, ұғымды немесе теорияны қарапайым тілмен талдап беру;
  • жоспар құру — курстық жұмысқа, баяндамаға, эссеге;
  • мәтіндегі қателерді табу — грамматика, қате терілген сөздер, логикасы үзілген жерлер;
  • емтихан алдында жаттығу — тақырып бойынша сұрақ қойдырып, жауабыңызды тексерту.

Мұнда логика түсінікті: түсіндіруге көмек репетитормен кеңескенмен бірдей саналады. Жоғары курс студентінен немесе оқытушыдан сұрасаңыз, бұл бұзушылық емес. Нейрожеліде де солай, тек ойлайтын және жазатын адам өзіңіз болуыңыз керек.

Ережеге әдетте сыятын сұраныстың үлгісі:

[Тақырып атауы] тақырыбын бірінші курс студентіне түсіндіргендей қарапайым тілмен түсіндір. Өмірден екі мысал келтір. Содан кейін түсінгенімді тексеру үшін маған үш сұрақ қой.

Әдетте не болмайды

Тыйымдар да көп оқу орнында ұқсас:

  1. Нейрожелі жазған мәтінді өз жұмысыңыз ретінде тапсыру. Бұл басты тыйым. Бөтен мәтінді тапсыру көшіріп жазумен тең. Оны курстасыңыз жазды ма, әлде модель жазды ма, бәрібір.
  2. Емтиханда рұқсатсыз жасанды интеллектті қолдану. Оқытушы рұқсат етемін деп тура айтпаса, болмайды деп есептеңіз.
  3. Жоқ дереккөздерге сілтеме жасау. Нейрожелілер кітаптарды, мақалаларды және авторларды сенімді түрде ойлап таба алады. Мұндай сілтемені жұмысқа қойсаңыз, оған модель емес, өзіңіз жауап бересіз.

Соңғы тармаққа ерекше назар аударыңыз. Чат-бот берген әр сілтемені тексеріңіз: мұндай кітап кітапханада немесе каталогта бар ма, онда керекті бет пен дәйексөз шынымен бар ма. Тексере алмаған сілтемені жұмысқа қоспаған жөн.

Басты талап — ашықтық

Бұл ережелердегі негізгі жаңалық — тыйымдар тізімі емес, адалдық талабы. Жұмыстың соңында студент бір-екі жол жазады: қандай құралды не үшін қолданғанын. Мысалы, былай:

Жұмысты дайындауда [құрал атауы] қолданылды: [тақырыпты түсіну / жоспар құру / грамматиканы тексеру] үшін. Мәтінді, қорытындыларды және дереккөздерді автор өзі дайындады.

Оқытушылардың айтуынша, адал белгі бағаны әдетте төмендетпейді. Ал жасырын көмек анықталса, сынақтан өтпей қалуыңыз мүмкін. Есеп оңай: белгі сізге ештеңе тұрмайды, ал үндемеу қымбатқа түсуі мүмкін.

Белгінің тағы бір пайдасы бар. Жасанды интеллект қай жерде көмектескенін жазғанда, өз еңбегіңізді құралдың еңбегінен ажыратуды үйренесіз. Бұл дағды университеттен кейін де керек болады: жұмыста да не істегеніңізді және құрал не істегенін түсіндіруге тура келеді.

Қазақстандағы студент қазір не істей алады

Ережелер әлі қалыптасып жатыр. Олар әр университетте, тіпті әр оқытушыда әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан алдын ала әрекет еткен дұрыс:

  1. Өз оқу орныңыздың ережесін табыңыз. Университет сайтынан, академиялық адалдық туралы құжаттан, курстың силлабусынан қараңыз. Ештеңе таппасаңыз, оқытушыдан тура сұраңыз, жазбаша сұраған жақсы.
  2. Әр пәннің ережесін нақтылаңыз. Бір оқытушы нейрожелі құрған жоспарға рұқсат береді, екіншісі тек грамматиканы тексеруге ғана рұқсат етеді.
  3. Жұмыстың алғашқы нұсқаларын және чат тарихын сақтаңыз. Сұрақ туа қалса, жұмыстың қалай жүргенін көрсете аласыз.
  4. Модель жауабындағы әр деректі және дереккөзді нағыз кітаптар мен мақалалар арқылы тексеріңіз.
  5. Белгі қосыңыз — курстық жұмыстың, эссенің немесе есептің соңына, көмек аз болса да.
  6. Жасанды интеллектті тапсыру үшін емес, түсіну үшін қолданыңыз. Чат-ботпен сөйлескеннен кейін тақырыпты өз сөзіңізбен түсіндіре алсаңыз, сіз шынымен оқыдыңыз. Түсіндіре алмасаңыз, жұмысты сіздің орныңызға модель жасаған.

Нейрожелілер оқудан енді кетпейді. Мәселе басқада: оларды ашық әрі өзіңізге пайдалы түрде қолданасыз ба, әлде бірнеше сағат үнемдеу үшін сынақты тәуекелге саласыз ба.

Жарнама Жарнамаңызға арналған орынБасты беттегі, мақалалар мен айдарлардағы баннер. Форматтар мен бағалар — «Сайттағы жарнама» бетінде.

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ — бірінші болып жазыңыз.